o viticologo dos bagos

O bosque atlántico vai estendendo, poc a poc, a súa presenza, de aires balsámicos, entre as especias, as flores secas, o coiro e a pel dunha montura. Vai fresco pola boca, con acidez cumprida e un tanino que deixa o seu leve recordo, coa sensación dunha froita agarimosa, sutilmente licorosa, e outra vez o bálsamo dos matos leñosos perdidos entre piñeiros abaneados pola grande Mar. Mentres os tragos se sucedían con alegre cadencia, as veces que o nariz buscaba na copa os aromas, descubría que co paso do tempo o aire do océano íase calmando, e co seu repregue o balsámico da foresta.

Por Alvaro Castro da Quinta de Saes, no pé da Serra da Estrela a 400 m. con solos graníticos e calcáreos, o Tourigo Nacional con Jaen, Alfrocheiro Preto e Tinta Pinheira da magnífica anada no Dao de 1996. Noutra ocasión pasou por este caderno o máis noviño Saes

O Dao é o epicentro, xeográfico e espiritual, da vitivinicultura portuguesa. Na Iberia é a elegancia, o clasicismo, a harmonía das formas. A perfeta sincronización dunha caste de forte personalidade e orixinaria desas terras como é o Tourigo (Touriga Nacional), coa singularidade máis atlántica do Jaen (Mencia), co mundo primario da Alfrocheiro Preto, coa Tinta Pinheira (Rufete) ou coa Tinta Roriz (Tempranillo).

O Dao ficou no extraradio  da pasada moda globalizadora definida pola extracción e concentración das máximas potencias. O Dao foi un reduto ensimesmado no seu.

Desde as Rías Baixas so hai que deixarse caer pola costa oeste, mirando de esguello cara o solpor, outeando a liña que xungue o azul mariño co celeste, e, en chegando a Aveiro, a pequena Venecia, virar para o leste ate a Serra da Estrela.

Alí xente que transmite nobreza, algúns deles máis coñecidos para min como Antonio Lopes Ribeiro da Casa de Mouraz , Joao Tavarés da Quinta da Boavista ou o máximo expoñente deste porte o propio Alvaro Castro.

A mineralidade que abrazan os campos en flor,

a froita que sobresae, neste momento para dominar,

a madeira ancorada no fondo dun mar mineral.

Porte serio que esconde, e destapa, un estrondo

de vida nova, primaria, que o tempo levará á madurez esperada,

á ledicia para os sentidos.

Personalidade exuberante por calmar,

pide paso, deixa impronta, da luz ó padal

e vaise cun adeus que non é…

hai un futuro que agardar, inda é cedo

Porque é así? primeiro, a orixe: a Borgoña das Hautes – Cotes de Nuits, pero isto so non chega… ademais Clos Saint Philibert Monopole, cerquiña de Echézeaux, así a todo segue sen chegar, falta o ano que marcou o seu climat, do que falo é do 2008. Do resto, imaxínense: lenta  fermentación en toneis, sen filtrar, de cepas de Chardonnay de vinte anos e pico en 3´8 h., propiedade única deste Domaine,  de solos pedregosos a unha altitude de 380 m., orientados cara o leste e sudeste e coidadas con prácticas que buscan a harmonía entre a vide e o seu medio, aradas con cabalo… En resumen terroir e vigneron, este é Domaine Meo – Camuzet

A raia, ese espazo fronteirizo “sensa frontieras”, unha raia virtual salpimentada de pequenos “viñuedos”, “majuelos”, “pagos”, pezas, viniñas antigas, e outras máis novas, poboadas por castes de entre Douro e Sil, algunha delas descoñecida para nos e que nos soan como de máis alá da Terra Media, desta terra media que é Monterrei, ou aos tempos das repúblicas de homes libres que nos relata Manuel Gago.

No Couto Mixto 2010 estas castes son a Dona Branca, o Verdelho e a Formosa, elaboradas en Mandin (Verín) por Francisco Pérez Diéguez, máis coñecido como Xico de Mandín, viticultor cunha biografía moi interesante, entre outras cousas el fora dos primeiros que se mobilizaran para a constitución da D. O. Monterrei. Hai máis información sobre esta comarca arraiana e sobre o seu Xico no post Festa das Adegas do blog da Asociación Galega de Viticultura.

O Couto Mixto representaba ese ente onde nos gustaría vivir: autogobernado, con lingua de seu, liberto de exercitos, de impostos ou de tributos polas terras e polo comercio, sen dni, con dereito de asilo e incluso con algo tan futurista nos tempos que andamos coma o dereito de derogación, que non é outro que a posibilidade de mudar os representantes elixidos se non desempeñaban a súa función.

Hai algo mediterránico neste branco, de viños do Mediodía occitano… de luz dourada reflectida entre ortigas e ameixeiras, de campo peiteado con herbas aromáticas azoutadas polos raios do sol, de piña e froita escarchada aderezadas con cravo e noz moscada que, no seu paso pola boca, acompañan un trago saboroso e denso pero suave, redondo pero integrado cunha escintilante acidez.

Castes vellas de garnacha tintureira en ladeiras recias e asoladas. Hai tempo que esta variedade chegara pola porta de atrás, daquela os nosos viticultores pasaban tempos difíciles e o apego ás vellas castes de Nos fora esmorecendo, foran as pragas (mildiu, filoxera, oidium), a emigración…

O abarello de sempre, o que partindo das ribeiras do Sil poboara en grande proporción a arquitectura duriense, levantada por paisanos desas mesmas ladeiras do Sil e do Bibei, ese albarello foise indo, converténdose co tempo so nun recordo, e aquela garnacha de personalidade tintureira foi enchendo os vales desde as beiras do río ate as pendentes máis alonxadas, acompañada dunha mencia máis tímida e sinxela.

No circuíto ou na travesía que realizamos ó través do universo do viño estamos entrando na etapa, fase ou ciclo da volta ó orixe, sobre todo en zonas como as nosas que perderon, ou esqueceron, ou se alienaron fronte ó seu pasado somerxéndose en tendencias – técnicas – gustos – identidades alleas. Inda hai moita xente que non é consciente delo, pero algúns dos que si o son, e que eu considero máis lúcidos, son os técnicos que formaron parte dalgunha maneira desta fase que imos deixando atrás pero que pola súa idade teñen referencias doutros tempos e, despois destas décadas de mecanizacións erróneas, viticultura enfocada ó vigor e a produción e tratada en exceso, do intervencionismo extremo na elaboración, e bla, bla, bla… son quen de comparar, porque teñen recordos e referencias, coas vivencias vitivinícolas anteriores a estas “pragas” e tomar conciencia do que se ten feito mal.

Pero esta volta ó orixe que marca no mundo do viño o sentido común e a naturalidade das cousas, e non o romanticismo nin a poesía como teme algún presidente, nos devolverá o albarello, máis ben tarde que cedo, así a todo chegará (outros “románticos” , os de Alan de Val, xa arrancaron con elo).

Esta volta ó orixe ten unha estación intermedia provocada por outro “romántico” (A Coroa) que pasou de vinificar illadamente unha vellísima garnacha tintureira para consumo propio, so compartida coas mellores visitas, a etiquetalo e desta maneira poñelo a disposición de todos nos, unha variedade ate ese momento escondida das etiquetas dos viños de Valdeorras e de calquera outra zona.

A Coroa fora quen iniciara esta historia das vellas garnachas, das mellores ubicadas e por iso as mellor adaptadas a este val do Sil, algo así como a historia do alicante bouschet nas terrinhas do Alentejo, caste desde hai moito tempo xa propiamente alentejana, indispensábel en todo viño moderno, clásico ou tradicional que tente reflectir a identidade daquel Portugal.

Pero a estirpe da tintureira vella e solitaria estendeuse co Alan de Val “A Escada”, co Ventura de Adega da Pinguela e coa Garnacha vella “da chaira do Ramiriño” de B. Sampayolo.

Distínguense e fanse atractivas estas garnachas por un carácter que xungue unha personalidade silvestre, e leñosa, de tanicidade incisiva, coa redondez que aporta a madurez golosa da súa cara frutal conxugada cun alcohol envolvente que co seu volume lle da consistencia. Así foi no Ladeira vella 2009 de Adega  A Coroa (A Rúa), aderezado dun fondo de especiarías: noz moscada, cravo e as recordaçoes do pau de regaliz, cun mato balsámico e o terroso do lar.

A Rúa de Valdeorras

O aroma atlántico máis fino e menos explosivo, o que sutilmente vai e ven coma unha brisa mariña nunha tardiña do mes de San Xoan, aparece na península do Barbanza con este albariño da banda dereita da ría de Arousa. O sur mírase eiquí nun espello granítico entre regatos que baixan e bosques e penedos que esconden historias castrexas, de rituais antergos que selaban intercambios cos fenicios, dalgún mosteiro de orixe gaélica que nos fai imaxinar os tempos que forxaron as nosas terriñas. Historias que Manuel Gago nos ha de contar de vagar.

Unha albariña das vertentes graníticas tumbadas cara o sul desde o Barbanza que mostra unha cara aromática equilibrada, cun frescor que atempera a exuberancia que ten de raza o albariño, para iso houbo unha espera pausada de 15 meses de guarda en depósitos de aceiro. Aberto o venres antes da fin de semana navideña foi de novo bebido o luns, dous días gardado e o Altares seguía mostrando amablemente os aromas entelazados das froitas amarelas como a pavia cos das brancas como a pera e os cítricos, con herbas aromáticas e graníticas pedras. Pasa cunha acidez alongada atravesando un corpiño de tacto agarimoso e un amargor final silandeiro.

E ainda houbo un terceiro día máis co mesmo pracer para o gusto e para o nariz.

O Altares 2009, Viño da terra do Barbanza e Iria,  esta elaborado pola familia Crusat con albariño da súa finca Entre os rios situada na parroquía de Postmarcos, nome antergo que fai referencia ós habitantes do post Tambre, no concello da Pobra do Caramiñal.

Moi ben polas xornadas de viticultura celebradas en Pontevedra, que de Boa Vila vai ter que pasar a Boa e agarimosa Vila polo pracer que da pasear polas súas rúas, e como corresponde cun discurso de peche da concelleira de cultura do concello de Pontevedra moi emotivo.

Sobre calquera outra consideración parabens e moitísimas grazas á Asociación Galega de Viticultura por estas xornadas, por ter contado coa nosa humilde representación, e sobre todo polo seu dinamismo, traballo e dedicación. Necesitamos asociacións activas, integradoras, agarimosas e comprometidas co Pais como a AGV.

Estas xornadas ofrecéronnos a oportunidade de coñecer as diferentes sensibilidades e opinións que hai sobre o momento actual da vitivinicultura en Galicia. Os da A.G.V. conseguiron que nas distintas mesas temáticas estiveran os representantes dos distintos sectores que teñen algo que dicir sobre o mundo do viño en Galicia: elaboradores, viticultores, consellos reguladores, asociacións varias, centros oficiais…

Eu participei na primeira das mesas redondas titulada “A vitivinicultura galega a debate”, na que cada un dos poñentes expresou o seu punto de vista sobre esta realidade partindo do sector que representaba: asociación de enólogos, de catadores, centro de formación de Guísamo, EVEGA, técnicos de A Granxa. Das súas opinións sobresaía unha preocupación pola situación económica, pola baixada do consumo de viño, o aumento de produción, a rendibilidade do traballo en viticultura, referencias á política agraria comunitaria, a defensa dun plan agroindustrial, algunha referencia á formación regulada e a continua, a voltas co minifundio e a difícil concentración parcelaria,  a busca da relación calidade-prezo, e historias sobre se o consumidor non se acerca ó viño ou cecas era se se alonxaba, en fin había un nexo común que flotaba no ambiente: o pesimismo.

O peor de intervir en último lugar é que o guión que levas preparado vese relegado en prol da necesidade de respostar algunhas das ideas mencionadas anteriormente, unha especie de contrarrestar ese negativismo, en resumen e soando con outra música: eu creo que vivimos un momento apaixonante, e o futuro que ven aínda vai ser mellor, por iso estráñanme eses discursos, seguramente porque algúns non se senten actores desta bonanza ou simplemente a descoñecen ou non a consideran e polo tanto non a valoran.

Para min está clarísimo que nos atopamos nun momento propicio e ilusiónante. Esta realidade florecente está favorecida pola onda da moda actual no mundoviño que fala de frescor, de maior aspecto primario no viño: frutalidade, campo, entorno natural, mineralidade, coa madeira menos presente ou máis integrada e tamén coa consideración de que hoxe en día a acidez é un dos valores máis importantes, ademais da onda recuperadora das castes minorizadas e a súa posta diferencial en valor.

Pero, a quen miran? de quen falan? que beben? que lles chama a atención dos viños galegos? aos que desde fora de Galicia os valoran. Desde o meu punto de vista é que existe (porque se ule e se degusta) máis expresión das castes propias e das terriñas, que loxicamente é o que buscamos nos tamén nos viños doutras zonas vitivinícolas. Existe polo tanto máis carácter e autenticidade ou personalidade e diversidade. Todo grazas a viticultores individuais, as veces aillados, que foron quen de imaxinar uns viños mellores. Algún presidente de consello regulador xa lles tería chamado máis dunha vez románticos e poetas que non miran a peseta. Pero os alcumados de románticos, e cousas máis feas, coñecemos o que significa e o que supón o traballo vitivinícola, os seus custes e a necesaria sustentabilidade e rendibilidade que debe ter todo sector produtivo, pero tamén sabemos a necesidade que ten o amante (para eles consumidor) do viño de pracer e emoción, de goce e de toda a literatura que o viño e o seu mundo aporta e que por suposto SI ten. Se este presidente quere chamarlle a isto romanticismo ou poesía e o considera secundario ou negativo, pois alá el, menos mal que existen elaboradores e viticultores que nunca lle farán caso, grazas a eles Cunqueiro de estar entre nos seguiría escribindo, e gracias a eles os viños de Galicia, entre eles os da Ribeira Sacra (e non polo seu presidente), están onde están. O viño necesita creadores, propagadores, visionarios que se vaian adiantando ao futuro e tamén poetas, cronistas, escribidores, e por suposto románticos.

Unha das ideas defendidas por algúns poñentes dos que me precederon era que o “terroir” é unha químera, algo así coma un santo grial do que todos falan pero que en realidade non existe, un simples argumento comercial. Recordoume un artigo de Pepe Hidalgo opinando algo semellante sobre a mineralidade. Desde logo que existe, e quen non cree nel é porque nunca o “tocou”. Falando do término terroir, no discurso de presentación do túnel do viño fíxose referencia aos galicismos no vocabulario do viño, defendendo a presentadora  que en vez de terroir debería dicirse terruño, término que por certo tampouco é galego, nin pega moito coas terriñas de por aquí, ou que en vez de vigneron habería que dicir viticultor (a min gústame viticólogo ou terriña) Estes términos franceses, que normalmente son os empregados polos defensores dos viños con identidade propia, están recoñecidos internacionalmente como sinónimo de máximo respecto pola viña, e por algo será, aínda que comprendo a quen busque outros máis próximos, en todo caso o que si chirría é falar de “región” para referirse a Galicia nun discurso do século XXI, soa antediluviano.

Para min o futuro pasa por:

• Afondar na diversidade, explotar a riqueza das mil terriñas de mil vales e doutros tantos rios, ladeiras únicas, viñas especiais. Recuperar territorios históricos do viño, desenrolar as subzonas ou as microidentidades e recoñecer o seu valor. Deixar de pensar que o minifundio é unha praga e non, cecais, unha bendición.

• Ampliar os tipos de viños a elaborar: doces, vendimas tardías, espumosos…
• Despois da moda varietal, de recuperación das castes tintas minusvaloradas nesta última época do viño galego, elaboradas de xeito monovarietal para recoñecer as súas características de maneira limpa e individualizada, debería vir o tempo dos viños plurivarietais, máis complexos, equilibrados e seguramente lonxevos, para os que existirán mil posibilidades de combinacións.
• Existe unha volta ao orixe, á comprensión das elaboracións máis tradicionais ou antergas.
• Desenrolar o aspecto cultural, histórico e incluso espiritual do viño. É un factor inherente aos grandes viños do mundo.
• Resulta evidente que os imitadores non venden porque son peores que os imitados e ademais máis caros. O lóxico, racional, de sentido común ou natural, ademais de ser máis comercial, é ofrecer o que outros non teñen.

• En viticultura aumentar o cultivo máis natural, integrado ou ecolóxico: coidar a viña e o seu patrimonio, se non non hai futuro. Coidado por onde e como se estende o viñedo. Protexer a viticultura tradicional.
• Aumentar a produción supón maior custe, menor prezo e menor calidade con maior oferta e máis dificultade de venta.
• Maior respecto ó consumidor.
• Nas tendas de viños e na hostalería debería aumentar o número de persoas comprometidas cos viños interesantes, de prezos axeitados e de zonas variadas de Galicia e do mundo, non baseados nos márxenes de distribución, profesionais non manipulables polas grandes distribuidoras nin polas guías puntuadas.

O dito, graciñas á Asociación Galega de Viticultura e… continuará

Costa da Vela

crucei a ría co pensamento no ar
ó longo da costa ate a redondes ultima,
como último foi o pensamento
que espremeu o meu desexo.
foi entón cando cheguei ós outros lares,
aqueles mais afastados,
onde so polo soño chegara.

Reivindicaremos como debe ser, nunha taberna de viños, coas verbas agarimosas do Cunqueiro, a emoción dos viños deste Pais.

Beberemos e cantaremos, leremos e nos emocionaremos cos viños, a música e as verbas que describen, soan e saben como as mil personalidades das mil terriñas dos mil vales dos mil rios que son coma nos: agarimosos, corteses, anainantes, amistosos, líricos, locuaces, morriñentos, independentes, soñadores, románticos, orgullosos… bos e xenerosos

Unirémonos desta maneira á homenaxe que polas rúas de diferentes vilas deste pais se celebrará o vindeiro 22 de decembro.

taberna: Viñoteca de García (Tui)

viños do Pais: os mellores que teñamos nas nosas adegas de castes en terriñas que farían escribir mil relatos agarimosos ao noso Cunqueiro

música: de nos

letras: de Cunqueiro… máis logo as nosas mesmas

convocan: o viticologo dos bagos, Viñoteca de García e sumilleres da AGASU.

os interesados pode chamar ó número 630824498

“Les Monts Damnés”

Extensa pradería ventilada por unha incisiva caricia branca e asomada de rochas cubertas dun branco floral. No fondo habitan a frugalidade austera, das froitas de oso, e a fresca, dos cítricos, sobre especias brancas.

Densa aperta, adornada de ameixa verde, entre o aire fresco que a rodea e a sensación de mineralidade caliza que deixa no padal.

Leva todas as cargas que o “condenan” a unha longa vida.

Nas terras brancas de Sancerre, polo tramo medio do paseo do Loira polo seu val, atópase “Les Monts Damnés”, viñedo de 2´5 hectáreas situado en Chevignol das que 1´5, a parte máis alta e virada ó norte, pertence a Pascal Cotat. Son cepas de cuarenta anos de Sauvignon Blanc vinificado en barricas con máis de cinco décadas de 600 l. (demi-muids) con lévedos dos propios bagos. Son 35 € por garrafa, aquí distribuido por María Fechoría e máis alá por Alma vinos únicos.

Priorat. Hai espacios que te atraen, hai territorios que te chaman sen saber moi ben porque, simplemente pasan os anos e se manten unha palpitación, unha pulsión que so espera que a chispa da buxía arranque o motor para lanzarse, despegar, desatracar e voar, navegar, conducir, correr… cara lá.

Priorat. Non sei a que cheira, nin por onde cae o sol, tampouco a cor das súas rochas aínda que hai anos que a nomeo: licorella… e a bebo, ainda que menos do que me gustaría.

Tiña a teima das vilas: que si Vilella, a alta e maila baixa, Bellmunt, Gratallops, Porrera… Torroja, ate que Joan Pallarés contivo, de momento, a miña euforia primaria, poñéndome ó día da realidade. Foi un gusto coincidir con él na cata do ranking dos viños de menos de 10€, antes xa seguira coma un devoto todas as súas crónicas prioratinas, algunha delas realmente iluminadora

No “Sundance” do viño ou Viñeron 2.0 puiden imaxinar o sabor e o cheiro dalgunhas costeiras cartuxas entre os nomes evocadores das botellas de Dominik A. Huber. O cultivo e a elaboración dun Terroir al Límit estaba escrito nas súas mans e na súa historia, e tamén no que imaxinaba cando bebía comparando garnachas e carinyenas de diferentes ladeiras.

Gardo todas esas notas na memoria… un día repasareinas pisando a licorella dos costers…

Hai lumieiras que nas longas noites de pedra devólvennos a luz e o sorriso das estrelas.

Nunha das terras onde se pon o sol, a máis saborosa e quentiña, berce de manxares que son e doutros que foron e aínda imos descubrindo, porque na escura noite de pedra non é doado apreciar o que nos rodea pero si o máis alonxado.

Hai lumieiras que cando se acenden amañece en nos a verdade que a sedante e pechada noite nos oculta.

Sabemos que durante séculos os mellores viños do orbe coñecido, e do outro tamén, elaborábanse nas entrañas deste pais porque unha sabia lumieira os cantara, o X dos Alfonsos lanzara unha luz que chega ate os nosos días, digo noites.

Cunqueiro acendeu os viños das mil terriñas coas súas verbas luminosas, clarividentes, amorosas e, como en todo devanceiro que se prece, con orgullo de Nos.

Despois del veu de novo a noite ao pequeno universo do viño galego. Despois das tres páxinas escritas cunha precisión cristalina sobre o viño en “A Cociña Galega”, as poucas liñas dictadas, mecanografadas ou tecleadas desde aquela sobre o viño destas terriñas do solpor atlántico devolvéronnos á escuridade, á lousa de pedra dos preconceitos alleos, dos esquemas mentais importados…

Cunqueiro, nun galego agarimoso (teimudamente a intelixencia deste pais escrebe no idioma da luz) transmite as mil personalidades dun microcosmos fantástico, máxico, pero tan real coma nos, tan vivo e extenso como as mil terriñas diferentes que por aquí latexan.

Blogueiros, periodistas, sumilleres, técnicos, docentes… atopar neles luz e visión de futuro, xa non digo emoción… foi tarefa imposíbel. Nunca creron nas posibilidades deste pais, a hemeroteca esta chea de frases e opinións minusvalorantes sobre o potencial vitivinícola de Nos.

Nada do que somos neste momento e do que chegaremos a ser é debido a eles, foron viticultores e adegueiros comprometidos os que teñen andado o camiño, moitas veces sen o eco dos que deberían telo, a escuras, sen lumieiras ou altofalantes coma Cunqueiro que nestes tempos estaríanos entregando mil relatos, crónicas, poemas… sobre o apaixonante momento que viven os viños deste pais.

Cunqueiro expresaba as características dos viños dándolles unha personalidade case humana, máis cercana e comprensíbel, personalidades que todos recoñecemos ó noso redor e non alén.

Pero co tempo instaurouse a dictadura dos descritores, e como se unha lei intocábel fora viña acompañada dos talibáns de turno para dilapidar a todo aquel que se escapara do establecido: a frialdade descritiva protocolaria. Había que amputar recordos, evocacións e por suposto emocións.

Argumentaba esta tropa, que tamén sabía de psicoloxía, que o consumidor desconfía daqueles que se escapan da simpleza dun descritor, desprezando polo tanto a súa intelixencia, e o que é peor afirmaban, e todavía se atreven a dicir, que os consumidores máis novos rematan por fuxir do viño caendo nos grolos doutras bebidas por culpa deses soñadores.

Pois ben resulta que se descendeu o consumo do viño ate niveis case insignificantes vai ser, que o é, por culpa destes aburridos e soporíferos escribidores e falantes do viño.

O día 26 demos unha volta polos viños de Cunqueiro con Manuel Gago. Foi so unha pequena etapa dun percorrido no que aínda soñamos…

Principiamos polo Betanzos da branca lexítimo, de alta e ampla aromática, seguimos coa albariña dunha parroquía ribeirán á maneira do seu gusto, despois un godello profundo dunhas Pezas de Valdeorras, os tintos foron un espadeiro anainante do Salnés, un Amandi cortés… de mencía e un Ribeiro con todas as castes do pais.

Para o máxico menú que rendeu homenaxe a Don Álvaro remítovos aos amigos: Manuel Gago, Pantagruel, laconada, Carmen Albo, Miguel Vila

Punzante alegría

gusto de densa soleá

profundidade que sae do adentro jondo, seguiriya

lento tiento

tempo de tango

aroma de albariza relucente: bulería, bulería, bulería

aire de fandango parado, a ficar no eco que prolonga o seu son

vaise a modo… de peteneras

coa luz dourada das últimas horas do poniente andalusí

Unha volta ó pais dos viños bebendo do Cunqueiro… lean e beban! dia 26 en Compostela:

Cunqueiro e a gastronomía galega: unha homenaxe

Tres decenios despois pares que voltamos ó mesmo punto… o do primeiro visionario do viño de Nos.

Quinta do Infantado Reserva 07

o Douro que recordo

con esa mirada incisiva e profunda, como a do Joao Roseira

a do falar longo e denso coma o rio

a da pegada nas mans e no alento do chan que alí é

da esteva radiante e dos froiteiros espallados con flores solitarias

da potencia da terra que asoma

do rio que pasa e do sol que fica

do aire que sae da copa despois de torcer mil viradas e contraviradas

encostas de tintas e tourigas en vertentes que caen sobre pequenos rios que van morrer ao grande Douro

Sucumbira baixo os grolos dos 2008, do Gouvyas, outra deste Gouvyas vinhas velhas, do Vintage 07, etc… mas este Reserva do 2007… eche a raça… un pracer espantoso!!

Vaia, hoxe non teño un día flor, mas a lúa equilibra coa súa forza esa ausencia

Cando as veces, por difícil que fora de maxinar para algúns, topamos neste occidente, na punta da terriña que desexa soltar amarras, ou debería anque so fora soñalo, coas mostras que certifican o potencial ignorado é para propagalo aos catro puntos cardinaes e… beber 

Albariño da anada pasada elaborado por Dona Lola e familia do seu viñedo situado nalgures do concello de Portas

Longo, se empezo polo final, deixando atrás a satisfacción do padal por telo sentido

Intenso frescor, bela acidez, que pasa coa lentitude xusta para saborear o seu denso corpiño co tacto da seda.

Os aromas ainda permanecen na boca mentres gardo o gusto do seu sabor e a sensación da sua amorosa caricia

Recorda a brillante palidez dunha noiva, a timidez que esconde todo o que desexamos destapar, acougar en nos … albricias!!! cheira a pel clariña e suave, ao aire que ven da ría entre os penedos de granito e pasa ó redor do teu corpiño aveludado

Pero é que cos aromas que ven namora … e cando bicamos, bebemos, saboreamos o seu gusto… ummmmm

Leva con finura, pero ben profundos, aromas que nos traen recordos asociados ó mineral que domina esta faixa atlántica sobre varias flores brancas, que hoxe non me atrevo a definir, pero imaxínense un ramo delas enriba dun penedo baixo o sol e ó seu carón fiunchos con outras plantas que ulen. Entre todo este escenario as froitas de oso con adornos cristalizados e detalles melosos, de mel fresca.

Unha botella igual á que hoxe abrin, máis limpiña claro.

A da foto foi sacada ó chou da adega de Dona Lola, sen indicación de anada, desta maneira e pola súa curiosidade ten gardadas garrafas desde hai anos. A que me encheu sentidos e espirito era da anada pasada (2010), unha botella que garda vida para lustros, si, un viño que debeu ser asi… hai tempo, uns viños dos que perdemos conciencia, algo asi como de NOS, deste Pais agora pedazo de chan virado de costas ó que foi e ó máis alá que ten nos fuciños…

Creación / tecnicismo contra sensibilidade / consumo en prexuízo do pracer.

A innovación, o futuro máis revolucionario, está no pasado, na tradición recuperada… onde queira que a houber, en alcanzar a dimensión máis espiritual, que como di Pitu Roca basease no orgullo, no sacrificio, na historia, na tradición e no respecto.

Visto o visto e bebido o bebido, a investigación debería estar na comprensión, ou na racionalización para os que non saiban funcionar sen parámetros que dean seguridade ás súas mentes cartesianas e xustifiquen cada paso, dos labores de antano.

O outro i+d+i retrae a busca da excelencia que aporta a autenticidade das terriñas. Patróns, modernos sistemas de vinificación, mecanización / fertilización /loita química /rendementos… que aloxan ao viño da súa esencia.

… seleccións clonais, caracterizacións varietais, estudios de funcionarios sobre mil parámetros arquivados nalgures, cando o que necesitariamos serian os incunábeis libros de vendima daquelas xeracións que buscaban o mellor, so iso… e o pracer de beber.

Máxima, un ribeiro, o único pertencente ao concello de Ourense, onde a beira do Miño chámase Santa Cruz de Arrabaldo, dun viñedo enclaustrado no clos dun Pazo: Casanova.

Un ribeiro dun viñedo onde o godello e a estrela, a que logo brilla coa luz de seu nos viños que desde ese pazo inician o camiño cara as nosas copas, e delas á gorxa, ó espírito…

E non é un alarde comercial, que xa hai algúns deses no Ribeiro, é asi porque resulta que esta caste nese amurallado viñedo expresa o mellor de seu.

O Casanova Máxima é un ribeiro marcado polo godello, pero un godello de libro, Magníficat!, un godello fresco e atlántico, valga a redundancia, coa treixadura no papel de elegante comparsa, un rol que non adoita representar nesta rexión dos viños de Ribadavia onde ela é a Prima Donna

Saboroso, tacto graxo acompañado dun alcohol recatado e unha acidez envolvente. Vivo, co corazón dun meniño, para ser ralentizado coa madurez que da o tempo. Aínda por desenrolarse, acolarse e, naturalmente, crecer.

Herbáceo fresco con dentellos de flores brancas, a seguir con froitas de oso, coma os recordos que nos trae o néspera, e suaves especias brancas cun fondo de pao aromático sen prender.

Botella número 302 das catro mil que foran elaboradas na anada do 2010, do godello e da treixadura das dez hectáreas 100% de producción integrada

Os Pazos, como algúns Chateaux bordeleses ou os Clos dos climats borgoñóns, merecen unha sorte de excelencia. Os Pazos que posúen viñedo deberían aspirar a converter o froito das suas cepas, os bagos, en algo diferenciado, unha especie de escudo ou brasón pendurado que transmita a esencia do lugar, converterse no portaestandarte da terriña, un pagamento (Pago) á herdanza dos devanceiros.

Pazo Casanova está no vieiro de esculpir no escudo o seu viño.

Os devotos dos bagos

Temos por aquí materia prima e algúns viticultores a coidar viñedos singulares, especiais… persoais,

patrimonios encepados, monumentos enraizados nas mil terriñas de nos

Deles so sobran os técnicos academicistas e os tratantes dos químicos das pragas, dos productos que induciran outras pragas e que so serven para mantelas no tempo arruinando o futuro.

Nos, humildes devotos dos bagos, aspiramos a respectar o que representan e o que nos ofrecen,

a interpretar o que son e a intuir e soñar ata onde poden chegar,

sen rendernos aos protocolos estabelecidos que rematan por esconder a súa alma, edulcorar a súa esencia e frustar o seu potencial por asegurar unha mediocridade que os salve do vértigo da escalada cara o cumio… ou máis alá.

mencia 2010 de Rubén

Mencia de Vilamartín

Vai directo ó nariz con froitas fresquiñas, entre arandos e cereixas, con flores sinxelas que o tempo torna desacomplexadas, a seguir con herbas agarimosas e pintiñas especiadas… como a primavera ó espertar.

Fresco e frutal, co alcohol medido e a acidez activa.

Un canto laudatorio entraría neste momento significando a ledicia polos tragos vividos, e polo viño do noso compañeiro granxeiro Rubén Murciego. Mencia colleitada no 2010 do viñedo e na casa familiar de Vilamartín de Valdeorras.

Hai máis cantos granxeiros para os grolos da mencia de Fernando de Chantada, para o albariño de Julian na capital do antigo reino, para as mil castes de D. Xoan Centrón polo Avia, para as de Suso no Barbanza e para o alvarinho de Calixto en Valença ou o de Román en Praia America (Nigran) … serán devotos…

Froita limpa, a túa cariña natural a espertarme pola mañá, un amencer que invita a vivir o día, a leve sensación da túa presencia ó meu carón cando non estás, sutil, con finura vai pasando pola boca coma un suave aire, unha amorosa caricia que activa os sentidos para cheirar e gustar, para sentilo todo: a terriña cos froitos que alimenta e as plantas que sostén, coa vida do redor que acompaña e non golpea, cun gusto e uns aromas na medida do equilibrio, esa sorte de elegancia que a hurtadillas pasa pero deixando unha pegada que os sentidos e o espírito agradecen.

A min todo o anterior sírveme, pero se necesitan algo máis diría que presenta con precisión, de xeito limpo, os aromas primarios ben entrelazados, sen estridencias nin adornos, cun gusto que invita a beber deleitando o padal despacio, a modo, deixando desapercibidos os 13´5% de alcól pero non a súa  balanceada acidez.

Existe tamén un Terra do Lobo mencia que se me escapa á mencia e a Monterrei por outros lares indeterminados.

Os Terra do Lobo veñen sendo a cara oposta dos que elabora a adega Quinta do Buble con este mesmo nome da adega, estes con un carácter máis acusado

Elaborado en aceiro con bagos de godello procedentes de viñas en ladeiras graníticas da banda do val do Támega pertencente ó concello de Oimbra (Monterrei)

 2010

Que viños tintos consumimos? Que tipo de viño e de que procedencias? Con que gustos, aromas e presencia? e porque dunhas zonas e non doutras?

Corpulentos, saborosos e intensos ou finos, frescos e amables… Rioja, Ribera, Somontano ou Monterrei, Douro, Montsant, Borgoña… Porque aquelas e non estas.

Que criterios nos guían na confección das cartas de viño?

Seguimos as últimas tendencias ou mantemos “impasible el ademán” co sota, cabalo e rei que herdamos?

Temos uns criterios madurados coa formación e a experiencia suficiente, mantendo unha san independencia, ou pesa máis o lastre da inercia que arrastramos e a presión dos distribuidores de sempre coas marcas de sempre e a tentación dun bo marxe de ganancia, todo elo a costa da apertura de novos vieiros nas copas que servimos e na cultura vitivinícola dos nosos clientes.

Servimos… pero in-formamos?.

Somos conscientes de que a hostalería determina seguramente máis do 60% do consumo de viño? Sabemos que en calquera pais normal e con tradición vitivinícola do mundo, nos témola e con máis historia que outros que dominan, o natural e de sentido común é a promoción e por suposto o consumo dos viños máis próximos? No noso caso estamos falando ademais duns viños tintos en auxe, na onda da moda que actualmente se impón no mundoviño, e sobre todo máis acaídos coa gastronomía destes lares, e loxicamente os viños que esperan atopar, que demandan, os que nos visitan.

Moitas preguntas pero con respostas de sentido común…

Hai un sousón en Valdeorras que vai pola sua segunda anada, e o Viñaredo, alias Barrica Selección, que está elaborado por Adegas Santa Marta en Córgomo (Vilamartín de Valdeorras). Este que veño de tomar semella do 2010, pero non miro por ningures da botella referencia algunha a anada, dada a sua escasa producción supoño que o 2009 estará esgotado (?), eu merqueino na viñoteca Ribeira de Fefiñans en Cambados por uns 13€

Acidez punzante e tanicidade incisiva pero de maneiras agradecidas, con aromas de froita vermella fresca, especias finas que co tempo son acompañadas das máis doces, envolvente balsámico e, tamén co tempo, o café recen saido da cafeteira.

Son as formas que anuncia este sousón en Valdeorras, sousón que asoma solitario no mar de mencias salpicadas de isolados illotes de vellas garnachas tintureiras, mar e illas que ocuparon o espacio deixado polo antergo albarello, caste troncal do pais que a historia vitivinícola desterrou fora das suas terriñas.

Albarello, pero sobre todo bastardo e sousón que povoaron as novas viñas colonizadoras dos vales do Alto Douro, levadas da man de viticultores e canteiros galegos que deron forma, baixo a iniciativa británica, a ese Patrimonio da Humanidade. Aquelas castes galegas deran inicio á mítica saga dos Vinhos de Porto aos que cederon as suas esencias ate que foran sustituidas polas tourigas (nacional e franca) e tintas varias (cao, amarela, francisca, barroca, roriz). Pero ainda hoxe os vintages máis lexendarios coma o Nacional da Quinta do Noval ou o Quinta do Vesuvio alardean de levaren nas suas entranas a esencia do Sousao.

Valdeorras e Sousón, unha historia por escribir, e beber. O sousón foi introducido no regulamento do consello regulador da denominaión de orixe hai poucos anos co obxectivo, supoño, que de aportar eso mesmo que o Viñaredo sousón mostra coma pistas do que pode chegar a ser nesas terriñas: acidez e tanicidade máis ou menos presente con aromas un chisco máis vibrantes no primario.

Os técnicos deste consello regulador tennos acostumados a un bo traballo que o tempo recoñecerá. Non se pode dicir nada semellante do mesmo organismo na Ribeira Sacra, ainda hoxe é algo que non deixa de sorprenderme, ou sexa… xa me imaxino: puxeronse a “pensar” nas variedades que podian aportar algo máis á mencia, daquela bastante anodina, e pasando por alto ás galegas (o merenzao e o brancellao xa estaban pero eran minusvaloradas) matinarían nas francesas… máis deberon decidir que estas non, non me pergunten porque, seguro que mellor asi, pero o tempranillo si… seica por ser unha variedade emblemática española… e parece que punto, uló as adaptacións climáticas e vitícolas?

Unha historia máis do viño, da descuberta da vocación vitícola, do ir e vir no proceso de aprendizaxe, da conversión en artesan que nunca deixa de ser un aprendiz. Unha historia que se reduce á interpretación anual dunha terra enchida de vellas cepas de nomes dispersos e esquecidos: Juan Garcia, Rufete, Tempranillo, Bastardillo Chico, Bastardillo Serrano, Tinta Jeromo, Gajo Arroba, Verdejo Colorado, e da natureza que as agochou nunha comarca esquiñada e fronteiriza… historia para o disfrute de nos, historia innumerada e non condecorada, ignorante de listas de premios ou concursos varios, de polémicas sobre gurús e as suas pontuadas ocurrencias.

Historia que foi de aromas que sobrevoan pequenos bosques sosegados e solitarios, cercados por herbas e matos exultantes de cheiros, que baixa despois á terra atrufada e logo se envolve de especias e cacao, para deixarnos, no final, a froita en forma de vermello maduro e de negra ameixa. Paso sedoso, coa densidade do calor de outono e un suave adeus licoroso.

Pirita 2007. almaroja Fermoselle, Arribes del Duero

Albamar é o proxecto vitivinícola de Xurxo Albamar, un “granxeiro” que ten o seu espazo vitícola en Cambados pero que ademais de elaborar na parroquia de Castrelo desta vila do Val do Salnés das Rías máis Baixas, tamén o fai nalgures das Ribeiras Sacras co seu “Fusco”, unha mencia de forte carácter mineral.

Xurxo transforma en viño a albariña do Salnés baixo os nomes de Albamar e de Alba de Mar, mostrando con estas dúas referencias os dous tipos de elaboracións que nestes tempos dominan o panorama dos viños desta denominación de orixe atlántica galega: un Albamar máis fresco e primario, e delgado?, e un Alba de Mar máis denso e maduro, ou apagado?

Eu despois de gustar e cheirar en diferentes ocasións durante este verán estes dous viños da anada do 2010, no caso do Albamar ademais tamén na súa versión do 2009, quedo co paso de boca e cos aromas do Albamar, e coa maior finura do 2009.

O Albamar do 2009  achegouse fresco e amplo coma unha marea. Marea alongada a encher a praia, a modo, salgada e areosa, deixando un gusto a froita de oso. Os seus aires traian limpos aromas de flor branca, herbas de tocador e froita cristalizada vibrante.

Na versión da anada do 2010 as tonalidades aromáticas iban do máis pálido ao máis dourado, do trópico atlántico aos frutais da leiriña entre as herbas da eira. Pasou agarimoso polo padal cunha acidez que cumpre.

O mundo do viño en Galicia hoxe non ten nada que ver co de hai… poñamos dez anos, sequera co de hai cinco, quen manteña os prexuízos de antano, teña educado o seu padal cos “sabores” de outrora ou asocie nomes, denominacións, marcas, castes ou referencias cos preconceitos establecidos durante a época “colonial” vivirá, e beberá, nun mundo pasado.

Coma no seu tempo aceitouse sen rechistar que por arte de birli birloque algunhas D.O. serían a referencia guai do viño, sempre consideradas por enriba das demais, agora podemos afirmar sen medo a que nos miren de reollo nin a ter que aturar cualificacións varias, empregando todos os argumentos que queiramos e que outros empregaron denantes, que estamos a recuperar o tempo perdido, que chegaremos ao Olimpo dos viños e deiquí ao paraiso.

Os consumidores, seica dentro de pouco unha especie en perigo de extinción, endémica de clubes de cata clandestinos ou amantes impenitentes dos seus efluvios, os novos consumidores, amputados daquelas copas e liberados desa losa, xa educados cos viños de hoxe e de mañá, antesala, antecedentes ou precursores dos que virán, serán os que rematen de poñelos no lugar que lles corresponde, mentres, os vellos, anticuados e casposos hostaleiros (sumilleres hainos contados) terán desaparecido ou ficado ensimesmados na súa cova cos viños “nacionales”

No mundo do viño buscamos, sedentos, aqueles que nos satisfagan o padal e activen o noso espírito, sinxelamente aqueles que nos “gustan”, algúns, as veces, emocionándonos. Case sempre coinciden cos elaborados por adegas que gracias ao seu traballo son o pulo que espolea ao resto de adegas da súa zona e por ende ás do resto do pais, favorecendo a expansión dos viños polo mundo dos coñecedores máis espertos (de despiertos) e deseguido polo dos amantes dos bos viños, dos que presentan identidade diferenciada e representan a autenticidade, e máis logo polo dos consumidores en xeneral.

O fondo das cousas, o son orixinal, as pinceladas da terriña, a alma que ten coma soporte físico a esencia dos bagos… a espiral, o trisquel, coma todos os símbolos que os antergos deseñaron para representar a experiencia de nos entre o ceo e a terra… hai viños que son ese canle de expresión, de sermos, e de levármonos… xa sabedes: Máis Alá.

En Monterrei, a vertente galega do Douro, a porta de entrada ao duriense, a Quinta do Buble mira pasar o Támega polo seu val cara o sur, desde un balcón na ladeira de Oimbra.

Alí, en Monterrei, as castes tintas teñen un horizonte aberto e moitos vieiros para alcanzalo… estanno a percorrer. 

Coas castes brancas a maioria das adegas elixiron camiñar fundamentalmente co godello, que a min se me apearece cunha personalidade diferenciada entre o volume e a redondes do gouveio duriense e a frescura á que chegan algúns godellos de Valdeorras. Ademais, nesta anada do godello da Quinta do Buble, con recordos que viaxan cara algunha ribeira do Mosela, pero non me perguntedes cal.

Mais deixando de lado estas elucubracións o 2009 da caste mentada elaborado por esta adega de Monterrei, foi para recrearse deseguido durante o par de días que estivo na miña copa, si, cando non estaba a bebela un pratiño a tapaba. Foi un ir descubrindo co tempo os novos matices que tiña a ben exhalar, desta maneira como notas musicais, unhas máis altas ou agudas que outras pero cunha armonía envolvente, iban sucedendose a pera coa piña antes dunha froita máis cristalizada, a puntiña especiada sobre unha flor apagada polo sur, o fondo de pastelaria fina, non grosa, e o herbáceo dominado pola ortiga entre herbas aloiradas nun campo radiante. O seu paso foi saboroso cunha acidez relaxada que balanceba o seu ritmo.

Gustamos, de vagar, durante esta semana dos viños elaborados coa albariña do Val do Salnés que foron premiados na Feira deste ano, antes mergulláramos por unha grande representación das xeografías varias das Rías Baixas, cos seus diferentes xeitos de elaborar esta/s caste/s de personalidade coñecida (?), nestas terriñas de identidade sobrada.

Caste e terroir que demandan ir Máis Alá, algo asi como que un viño con estes alicerces se respire na copa coa autenticidade da sua orixe, a saber: co frescor que aportan as rías e o rio á froita, ás herbas verdes da eira, á flor limpa, ás plantas aromáticas… e se ademais nos leva entre os recordos dos penedos graníticos, das cunchas que deixan as mareas, da area da praia, do airiño do mar, das plantas mariñas, do peirao, dos bosques das ladeiras que caen cara ao Miño… pois que lles vou dicir… e isto non é poesia nin subxectividade, é a cata técnica e obxectiva que algúns pregoan. Que o primario sexa iso, e os aromas secundarios iso tamén, secundarios.

Viños frescos, as veces vibrantes, co carácter de seu, sen maquillaxes, directos e limpos, natural, con esa acidez que sauda o pasaren pola boca transmitindo vida, a longa vida que gardan, para que despois de lustros, décadas… sigan dicindo: estamos vivos!!, e nos deseguido calemos e so bebamos, verdade Dona Lola? ou podamos degustalos despois dun aniño coa certeza en que os mellores momentos estarán a chegar.

Que carallo! este rollo preambulario, e as reviravoltas que ia seguir dando, viñan a conta da versión amaneirada que buscan, ou simplesmente a ela chegan, desa suave sedosidade ou untuosidade gustativa, acompañada da cara máis melosa, asolada ou madura, de todas as familias aromáticas. Consecuencia: degustamos, algúns sufrimos, paradoxalmente viños con máis volumen pero de sensacións máis light, xa dóciles recén embotellados, redondos de máis, coa acidez de simple comparsa cando non desaparecida, cunha vida moi limitada cando non agotada.

Esta claro que hai viñas mal ubicadas, produccións elevadas de máis… pero semella que tamén un uso indiscriminado ou esaxerado das lías. Semella que ficou atrás o de máis madeira e agora toca o máis lías. Estamos no: frio-lías-aceiro.

Asi a todo de cando en vez atopamos, enliados como estamos, un grolo que nos estimula e non o contrario.

Foi, desde Freixo en Ribadumia, o Tomada de Castro 2010 elaborado por Carlos Castro Serantes. Cunha acidez sensible que se estende pola boca sen alardear, acompañando a un gusto salino, si!! salino, que marca o seu paso recordándome os pitóns de granito polos que trepei ou cecais o salitre do mar no que hai un chisco me bañei. Aromática fresca dos frutais florecidos á beira da ría, das rochas con cunchas e da sua brisa impregnada de mar.

Obxectividade: bañeime e o salitre impregnado na pel cheiroume asi, trepei pendurado de pitons graníticos a 1/2 m. da miña napia e o copo cheiraba idem.

Estamos eiquí,

no finisterre atlántico,

o Máis Alá ao que outros tentan chegar,

nos xa estamos,

levamos ventaxe,

so temos o Atlántico diante nosa

mostrando-nos o horizonte ao que aspiramos,

sinalando-nos metas máis lonxanas.

Ás nosas costas está o pasado,

bo ou malo pero passado,

mirar cara atrás non nos aporta nada, é un lastre,

sería carregar con teimas alleas,

arrastrar o pesadelo de longas noites de pedra.

Máis Alá!!

Sempre Máis Alá. O vinho que chegue Máis Alá sairá de Nos… virá destas terriñas… Agora son outros os que tentan imitar

Estiven catro días somerxido na ría, descendendo polas diferentes viradas do río, entre suaves encostas, por verdes de varias tonalidades nos que o da vide é, agora, o protagonista.

Azul mariño aireado pola brisa que atravesa logo a cuberta verdecente, facéndoa inimitábel noutros lares.

Todo elo no “Túnel do Viño das Ría Baixas” en Cambados.

Co cheiro da baixa mar que Jose (Ribeira de Fefiñans) nos daba a saborear, as veces con viños doutras terriñas coma o que elabora o cambadés Emilio na Valpolicella.

Catro días nos que cada un deles sorprendíame por un matiz diferente da albariña, tonalidades escondidas en garrafas distintas, a evocación dos espacios xeográficos que dan forma ás rías máis baixas e ao último percurso do pai Miño.

Hai campo, ese que cheira aos nosos prados, de relucentes herbas verdes, de aromáticas plantas, das flores que o pintan, das froitas máis frescas que o sol non aplanou, e do mar, do río… impregnando os aires que respiran a albariña, o caiño, a loureira, a treixadura…

Hai madeiras que as veces tentan conquistar gustos e cheiros, algunha vez o conseguen, hai anos era case sempre, mais agora este vieiro vai na boa dirección, para iren lonxe da invasión amadeirada.   

Lías, madeiras, depósitos de diferentes tamaños, procedencias e usos, anadas gardadas en depósito, lonxevidade, microidentidades de terriñas agochadas entre rías e río, as outras castes: caíño, loureira, treixadura, godello…

Foi unha historia que fica gravada, aromas e gustos que recoñeciamos e pasan a formar parte de Nos, somos así e iremos todavia Máis Alá… non hai outra, ou non debería.

Moito houbo pero haberá máis, estamos convencidos, e alí estaremos para sentilos e gustalos … temos máis que ensinar e aprender dunhas castes acariñadas por estas terriñas.

Ate o ano que ven, na antiga Conserveira Peña, no “ Túnel” do Viño das Rías Baixas

Gracias deus polo caiño e pola man que pousaches nestas latitudes para repousar

meu deus!! … o caiño co Atlántico no seu descanso en vales de rías e ríos

D´Arvelos 010, unha caiño de Vilalonga (Sanxenxo) elaborada por Luis Padín Rei, mercada por 7 € na Feira do viño tinto de As Neves.

Os froitiños silvestres intensos coloreados de vermello e negro sobre o verde, 

o especiado agarimoso, máis vermello que negro.

Unha corredoira empedrada, entre terra e herba, co rasto precioso das bestas baixo as flores.

na boca é ledicia que fica danzando con aires cítricos,

unha acidez que permanece prolongando no tempo a frescura que alivia o padal e o ánimo,

levándome polo recordo do pai e do avó, cando para nos o viño eran os bagos que saciaban a sede e a fame nos milleiros de pateadas ente viñas cara ás montaniñas do pais.

Tivemos a ocasión de contar na “Emoción dos Viños” , no claustro da Catedral de Tui, coas dúas adegas que moran co seu viñedo neste histórico espazo xeográfico situado entre o Monte Aloia e un manso río Miño, que placidamente vai entre O Condado e O Rosal, entre Monçao e Caminha, son Remesal e Canónigo Areal.

Non é moita a sona de Tui no imaxinario vitivinícola galego, de feito ate hai ben pouco so un par de parroquias do concello estaban admitidas no regulamento do consello regulador da denominación Rías Baixas.

A familia á que pertenceu o Canónigo Areal hai uns vinte anos que pasou de elaborar viño para consumo propio dos bagos da Finca Lavandeira, algo máis dunha hectárea situada ó carón da casa e da adega, a comercializar o seu viño e ampliar o viñedo un chisquiño máis. Julián Rodriguez, futuro granxeiro, é o que fai que, desde a viña pasando pola adega ate que deixa as botellas nas mellores viñotecas do sur do pais, podamos beber este albariño.

Estamos aos pés do Parque Natural do Monte Aloia, na parroquia de Rebordáns, e coma todos os anos a intervención no viñedo e na elaboración é a mínima que o sentido común aconsella, así, nunca empregan lévedos comerciais e, nestas alturas que andamos do mes de xullo, as mans de tratamentos na viña son xa a metade que a media na zona.

Cánonigo Areal 010, albariño de Tui.

Mostra carácter, o da caste albariña sen adornos superfluos, estilizada pero cunha garra vertical que deixa un frescor branquiño, alegre e delgado.

Branquiño de flores cuberto, das herbas de tocador que che perfumaron o rosto e do talco que suavizou o teu corpiño.

Branca pel a esconder un corazón de froita fresca, de mazá e lima.

CAÍDA DE SOL

Vive para conseguir

el mayor número

de caídas de sol

fundidas en la retina.

Todo lo demás no importa.

No importan dioses,

no importan monedas,

no importan amigos,

no importan enemigos.

Tampoco el arte,

mucho menos la lista

de cosas por hacer.

Vive para conseguir

que alguien sepa

agarrarte fuerte las manos,

todo lo demás

que sea sólo viento.

 Julian R.

O Miño… si, o pai Miño seica algunha vez xunguiu terriñas comúns, espacios de oliveiras, castes, vilas e persoas nomeadas da mesma maneira. Agora, desde non importa cando, é algo peor que o río do esquecemento no seu tempo, iso implicaría un coñecemento previo.

Sabemos das andanzas vitivinícolas de famosos “winemarkers” de por alí, e sen embargo ignoramos o que miramos desde a fiestra da nosa casa. Anselmo Mendes é un dos enólogos máis recoñecidos en Portugal, entre outros motivos porque asesora un bo feixe de adegas desde a súa vila natal de Monçao, de Melgaço saen os seus viños coma este Muros Antigos, ate o Alentejo pasando por varias adegas dos Viños Verdes, do Dao ou do Douro.

Anselmo é un enólogo basto, extenso, consistente, mais tamén creativo, elaborador firme e seguro capaz de retomar vellas tradicións de vinificación ou aventurarse por camiños menos trillados nunha rexión bastante inamovíbel como a dos Viños Verdes.

Así podemos percorrer entre os seus viños practicamente todas as tendencias existentes na vinificación do albariño: inox, madeira, lías, criomaceración (Contacto), fermentación cos hollejos (Curtimenta), dun viñedo concreto (Parcela única), etc.

Muros Antigos 2010, alvarinho. Aromas pintando de amarelo os nosos recordos: a pavía, os mirabeis, o toque amoscatelado, as herbas aromáticas…, desde o fondo unha mineralidade bañada polo aire fresco do Miño alivia toda esta tonalidade.

Enche frutal a boca, cunha acidez medida que deixa o protagonismo do paso ó saboroso do seu corpo.

perfumado de primavera

lavanda e esteva fresca, entre matos e plantas, tocando a parte incisiva na fanfarria florecente das mil ladeiras durienses,

abrazados de vermello por un coro frutal entrelazado entre as notas das plantas máis aromáticas.

exaltación do primario mecéndo-se entre carballos, soporte case ausente no seu balanceo.

infantario que envolve cos seus aromas para logo repetir a xogada no seu paso sedoso polo padal, redondes suavemente erizada por un brio xuvenil.

de primavera perfumado

do teu corpiño tumbado sobre unha laxa entre as plantas do bosque, ou sentada nas rochas da punta que mira ao solpor, ou baixo as pingas que caen para saborear-te natural

bagos de tintas e tourigas das vertentes que descenden, caen, viran ou torcem cara Gontelho, logo: pisa a pé e dez meses en barrica.

A Quinta do Infantado, coa Fátima ó fronte, en Chanceleiros, a 4 km de Pinhao seguindo o camiño de ferro dirección Régua.

Este Infantado representa, coma o Joao  Roseira, a face entrañábel do Douro, a aperta agarimosa desde o seu epicentro, desde o coraçao.

Vibra, danzando, coma a tua lingua na miña boca, saltarín, desprendendo nun carrocel froita a discrección: baias negras e froitos vermellos silvestres con flores de todas as cores para o teu sorriso. Herbas con aromas, intensas e punzantes, adornando o cabelo que acaricio.

Recordos dunha aldea chea de vida, enchida de crianzas sen paraxe e raparigas perfumadas mirando-me de reollo.

Despois a mineralidade fresca e solitaria dun anoitecer mirando as estrelas… e os teus olliños, entre plantas e flores durmidas.

Amplo e alto, convidativo, pasando seguro co ritmo dunha acidez saborosa, incisivo e envolvente.

Fragante paso a recordarme o paraiso que toco nos teus beizos. Embriaga, seduce… namora.

Afros. Vinhao

Este ten que vir á próxima “Emoción dos Viños”!!!

Ha tamén un loureiro Afros fino e sutil, de maneiras delicadas que esconden a personalidade extrovertida desta caste. Mírase, úlese e bébese coa apariencia sinxela da beleza, de ti.

Loureiro e Vinhao moran na Quinta do Casal do Pazo, situada na freguesía de Padreiro (Arcos de Valdevez) na sub-regiao do Lima, alí a prioridade é a viña, a sua saude e o equilibrio coa natureza que lle rodea, é para iso coidada con procesos amigábeis coa terra, que para eles representa a agricultura biodinámica. Solos graníticos expostos ó sur. 

Afros:

Tao diversos que se atraem, giram juntos,

quando se unem e separam,

em volteios recorrentes

Do amor entre o mar e o ar, irrompe a espuma…

Da espuma surge Afrodite…

para celebra-la nasce Afros!

Foi A Emoción dos Viños no espacio máxico do claustro da Catedral de Tui, con viticultores que representan o compromiso coa calidade e a identidade dos seus vales, vilas ou parroquias, do que teñen dado mostras dabondo estes últimos anos, e foi con nos, os amantes dos viños que buscan a esencia das terriñas e o agarimo das súas castes, o sabor da súa auténtica expresión e os cheiros que nos levan desde o mar das súas rías aos vales das ribeiras dos mil ríos e as montañas que atravesan.

Viños froito dunha viticultura de calidade que os leva máis alá, por iso sabemos que a emoción no claustro con viños coma estes sempre será, e así foi nesta primeira edición.

Por iso sobran as palabras e os adornos artificiais, na Emoción dos Viños houbo conversa limpa, directa, natural, co viño e cos seus facedores.

Acompañáronnos nesta primeira edición da Emoción dos Viños 23 adegas: dezasete galegas, cinco do norte de Portugal (Vinhos Verdes, Dao e Douro) e un viticultor invitado de San Martin de Valdeiglesias. O espacio reducido e a degustación meditada, pausada e emotiva condicionou o limitado número de adegas, tendo en conta ademais que a maioría delas elaboran máis de tres viños diferentes e con distintas anadas.

Foron: Alvaro Castro (Quinta da Pellada e Quinta de Saes), Valdesil, Xose L. Mateo (Quinta da Muradella), Luis Anxo Rodriguez, Marcial Dorado, Pazos de Lusco, Fernando Algueira, Rafael Palacios, Pedro Guimaro, Canónigo Areal, Forjas do Salnés, X. L. Sebio (Coto de Gomariz), Joao Roseira (Quinta do Infantado), Alfredo Alvarez (Triskel), Pazo Casanova, José María Régoa, Remesal, Anselmo Mendes, Todd Blomberg (Benito Santos), Gerardo Mendez (Do Ferreiro), Manuel Areal (Quinta do Vale da Perdiz e Penderuyos de Cangas de Narcea) e Marc Isart (Bernabeleva), e serán na seguinte:….

Ate a próxima!!!
Saude e viño… e emoción!!

No Val do Bibei todo é posíbel, coma esta versión dunha mencia fresca e transparente da Valdeorras fronteiriza coa ribeira das sacras tamén límite e raiana. O Bibei xungue ladeiras de denominacións diferentes nun espacio de altura, espacio común cunha riqueza de vertentes e ladeiras insondábel.

Neste escenario, Chandoiro é un mirador privilexiado situado nos lombos dun esporón que pola banda do norte mira cara Portomouriscos e Petin, de fronte a Manzaneda e virando cara o sur e seguindo a traxectoria do sol contempla as Trevincas, Santa Cruz e As Ermitas, Soutipedre e a súa despedida polo ombreiro da Cabeza de Manzaneda.

O médico Manuel Corzo ten o seu viñedo e a súa adega nesta pequena parroquia do concello de O Bolo, viñas que se confunden coas de afamados viticultores coma Telmo Rodríguez ou Rafael Palacios, que por algo elixiron estas terriñas. Por todo isto temos a certeza que nuns anos han nacer por Chandoiro grandes viños. E neles ha de estar a man do seu fillo o granxeiro Manuel.

Castelo de Chandoiro

A mencia de  Chandoiro (O Bolo) Viña Corzo (010) trae o brillo das alturas e a sensación limpa do seu ceo estrelado.

Trae a froita asolada ao vento fresco das montañas, coas herbas das praderías peiteadas por ese mesmo aire que tamén deixa unha puntiña gulosa de froitas vermellas abrillantadas pola pel dun cítrico.

Carreira fresca e medida que recorre o padal con rapidez. Agradece a sede o seu grolo por unhas maneiras que invitan a beber, co frescor que pasa impregnado de monte alto.