Viticultura e Cambio climático

599px-the_earth_seen_from_apollo_17.jpgAumento da temperatura, incrementos de CO2 e deposición de nitróxeno, trocos nas tasas e na distribución das precipitacions, aumento da radiación ultravioleta na superficie causada pola reducción da capa de ozono estratosférico, son alguns dos efectos do cambio climático ou quecemento global, o coñecido como efecto invernadeiro.

Ate o de hoxe podese dicir que este cambio no clima foi beneficioso para a viticultura europea no senso de teren favorecido a correcta maduración da uva e polo tanto a calidade dos bagos, pero se analizamos cada un dos factores alterados en maior ou menor medida e que afectan ao cultivo da vide deducense consecuencias se non tan drásticas como foran as derivadas da praga da filoxera no século XIX e que trocaron de xeito radical a viticultura estabelecendo un antes e un despois dela, si que implicarán cando menos a sua consideración:

Temperatura

A tendencia xeneral apunta a que cada ano que pase as primaveras serán mais secas, adiantando o seu comezo, e os verans mais quentes, retrasando o seu final. En principio ante estas circunstancias climáticas a pulpa do bago madurará mais rápido alcanzando altas concentracions en sucre, baixas en ácidos e un ph mui alto en menos tempo que na actualidade.

O periodo entre o envero (pinta dos bagos) e a madurez industrial, que estabelece a relación sucre-ácidos, disminuirá o que dificultará nas zonas máis meridionais que os bagos alcancen a correcta maduración fenólica, é dicir a maduración dos aromas, da cor e dos taninos.

As estimacions máis optimistas prevén un quecemento aproximado de 1´8 – 2´5 ºC ate mediados deste século, estas previsions para a península ibérica serian por enriba da media mundial. Un aumento desta magnitude en Europa tería uns efecto mui importantes na viticultura xa que situaria uns grados por enriba da sua temperatura óptima á maioria dos viñedos.

Estas prediccions de quecemento son maiores para o hemisferio norte, de feito alguns estudios estiman que o desprazamento dos límites septentrionais do cultivo da vide serán de 10 a 30 km por década ate o 2020, duplicandose esta tasa entre o 2020 e o 2050. Este feito cambiará a distribución das variedades mais adaptadas e os viñedos poderian multiplicarse en zonas ate o de hoxe non axeitadas para o seu estabelecemento coma por exemplo o norte de Alemaña, onde ademais se observa un aumento da producción de viño tinto, ou o sul de Inglaterra, que en vinte anos triplicou a sua superficie de viñas ate as mais de 1.500 ha actuais. Ao mesmo tempo que esta migraciòn dos viñedos cara ao norte os viticultores das denominacions vitivinícolas mediterráneas buscan viñedos a partires dos 300 -. 450 m de altura, revalorizandose zonas vitícolas que posuen condicions mais frescas pola sua altitude e que durante décadas estuveran infravaloradas nestas zonas meridionais.

En California o aumento na frecuencia dos dias con temperaturas excesivamente altas, según a Academia das Ciencias de Norteamérica serán entre 50 e 60 os dias con temperaturas superiores a 35ºC frente aos 14 dias que pode soportar a caste mais adaptada ao calor, provocaría unha drástica reducción da productividade en vales coma Napa ou Sonoma, trasladandose as temperaturas axeitadas para o cultivo da vide cara ao leste dos USA.

A sequía ten truncado a posición privilexiada que os viños de Australia tiñan no mercado anglosaxón pola perda de producción e a maiores provocando un freo no aumento do viñedo australiano e o abandono incluso dalguns viticultores, orixinando polo tanto novas estratexias na vitivinicultura australiana.

O suposto crecimento do nivel do mar que os pronósticos mais pesimistas estiman en 5 m suporía o asulagamento de determinadas zonas vitivinícolas, entre as que estarían alguns dos viñedos mais famosos do mundo coma o Chateau Latour ou o Chateau Lafite Rotthschild en Bordeus.

Precipitacions

A alteracions dos patrons de precipitacions no seu volumen e distribución temporal terá tamén un gran impacto na viticultura e as suas consecuencias económicas serán mui importantes, especialmente no sul de Europa onde o auga é un ben escaso e a posibilidade de rego non sempre posibel. Os episodios de sequía serán maís numerosos e os días de chuva forte aumentarán.

O aspecto positivo deste aumento dos periodos de sequía é a reducción do número de tratamentos fitosanitarios necesarios.

Concentración de CO2800px-co2-temp.png

A mediados do século pasado a concentración de CO2 era de 335 ppm (partes por millón), actualmente é de 370 ppm e no mellor dos casos superará as 550 ppm no remate deste século. A resposta das vides a este aumento da concentración de CO2 reflexase nun incremento da sua biomasa e da fotosíntese e por conseguinte do rendemento dos cultivos.

Radiación ultravioleta

A reducción da capa de ozono provocada pola emisión de productos haloxenados coma os clorofluorcarbonados orixina un aumento da radiación ultravioleta que ten coma consecuencia reduccions na superficie foliar das prantas, na capacidade fotosintética e unha posibel incidencia na composición aromática dos viños.

Adaptacions na viticultura

En numerosas zonas de Europa tense adiantado o comezo das principais fases do ciclo vexetativo de xeito evidente durante a última metade do século pasado, por poñer un dos exemplos documentados: en Chateneauneuf-du-Pape (Ródano) este adianto foi nos diferentes periodos vexetativos dunha media de 6 dias na brotación, na floración de 11 dias, no envero 15 dias e na vendima 17 dias.

O acortamento do ciclo vexetativo da vide resultará decisivo na selección de variedades, dos portainxertos, do sistema de conducción, etc.O rego é unha das adaptacions máis evidentes en muitas zonas.

Os maiores desafios do cambio climático plantexanse en términos de maís grado alcohólico (maís azucres), menos acidez e menos aromas. O equilibro sucres/acidez podería manterse con vendimas maís precoces pero en detrimento da complexidade aromática. Para compensar esta perda de aromas e conquerir vendimas maís frescas e con maior acidez tendese ao cultivo en zonas mais altas. A relación altitude-latitude será mui importante.

One ResponseViticultura e Cambio climático to “”

  1. so falas dos viños galegos e adegas levados por xente mediatica.Para cando falaras da D.O. con mais historia.Cos viños mais singulares e diferenciados,cos viños de mais historia.Onde a xente mediatica non se atrebe a entrar.
    Para cando,veremos falar das castes esquecidas,de adegas que nos esten asesoradas por xente mais interesada en sair nos xornais e facer circo,que elaborar grandes viños.Esa zona e Ribeiro