o viticologo dos bagos

Recupero un resumen, que fixera cando lei antialcól, agora toca en Galiza a lei das drogas, de varios estudios científicos sobre os efectos positivo do viño na saude. Como calquer alimento o viño tomado en exceso non é saludabel, incluso o seu consumo excesivo conleva certos perigos xa que a partires dunha certa cantidade os seus efectos poden ser nocivos.

É máis cómodo e interesante escribir sobre a importancia cultural do viño ou da sua relación coa historia da humanidade, ou do seu aspecto emocional e pracenteiro que destos outros aspectos, pero cando a balanza se decanta para un lado, neste caso o das informacions negativas ou as proibicions, convén levala ao seu punto de equilibrio con informacions como estas.

O que sigue son algunha das suas accións positivas, … do seu consumo moderado.

O viño é o prototipo de alimento funcional, é dicir aquel que como di a definición non só aporta nutrintes senón que ao mesmo tempo “os seus compoñentes poden exercer efectos colaterais beneficiosos para a saude modulando procesos fisiolóxicos ou fisiopatolóxicos´´. O pistoletazo de saida que significou a multiplición dos estudios e informes de diferentes ámbitos científicos, universitarios, organismos internacionais, etc., que constataron e constatan a cada dia o beneficio atribuido ao consumo de viño na reducción da mortalidade global e que ao mesmo tempo investigan os mecanismos responsabeis desta acción fora o fenómeno coñecido coma “Paradoxa francesa´´, derivado do estudio presentado en 1990 polo francés Renaud e o norteamericano Ellison que relacionaba a menor mortalidade cardiovascular dos franceses pese a sua dieta rica en graxas co seu consumo regular de viño: a iguais niveis de colesterol en sangue os franceses morren de duas a tres veces menos que os norteamericanos por fallo cardiovascular.

En resumen o viño reune os efectos beneficiosos do pouco alcohol que contén e os efectos dos seus compoñentes non alcohólicos, basicamente os polifenois. Muitos destos polifenois, coma os taninos, presentan actividades terapeuticas que confiren ás prantas que os posuen propiedades astrinxentes, vasoconstrictoras, antiinflamatorias, antibacterianas e antifúnxicas.

Esta acción dos polifenois con respeito a sua actividade fisiolóxica ten os seguintes efectos:

a) Actividade antiviral e antibacteria: tense atopado a actividade de certos flavonoides frente ao virus do grupo gripe, á poliomelitis ou ao herpes.

b) Efecto ao nivel do tracto gastroinstentinal: os polifenois actúan no último tramo do intestino producindo un aumento da masa fecal xa que non son dixeridos e facilitan a eliminación das feces pola sua acción humectante. Está demostrado o papel histórico do viño como auxiliar dixestivo. Os polifenois erradican bacterias (efecto antibacterián) que normalmente provocan envelenamento alimentario, disenteria e diarrea.

c) Actividade antiinflamatoria e antialérxica: os compostos polifenólicos inhiben a resposta inflamatoria das células inflamadas. Tamén son capaces de bloquear a resposta alérxica do organismo.

O máis importante destes polifenois é o Resveratrol que está producido e acumulado na pel dos bagos como defensa ante á infección por fungos coma o ataque da Botritis Cinerea, que da lugar a podredume da uva, ou producido cando a cepa se atopa en condicions de estrés como a perda de folla, etc.; este polifenol inhibe etapas primordiais no desenrolo de células canceríxenas sendo tamén un protector cardiovascular que actua inhibindo a agregación plaquetaria, disminuindo as grasas e o colesterol en sangue e estimulando a producción de sustancias vasodilatadoras. Ten a capacidade de previr a fibrosis, unha condición que se dá en persoas hipertensas ou con fallos cardíacos, consistente na activación dunha producción excesiva de coláxeno no corazón que perde asi a capacidade de bombear sangue de xeito eficiente.

Os mecanismos que emprega na sua acción son:

- Disminue a trombosis, reducindo a agregación das plaquetas.

- Aumenta o fluxo sanguíneo coronario mediante a vasodilatación correspondente.

- Reduce a presión sanguínea.

- Mellora o nivel dos lípidos contidos no sangue, aumentando o colesterol “bo´´ e reducindo o “malo´´.

- Reduce a concentración de insulina no plasma.

- Incrementa a concentración de estróxenos no plasma.

As propiedades antioxidantes do viño, derivadas dos compoñentes polifenólicos do bago, fanno beneficioso para todas as doencias xeneradas pola oxidación do organismo humano coma o cancro, a arterioesclerose e a demencia senil tipo alzehimer, axudando por conseguinte a sua prevención.

A sua acción coma antioxidante, antiinflamatorio e fitoestróxeno unese a de ser antiradicalario ou captador de radicais e secuestrante de metais, especialmente cobre e ferro, o que o fai actuar indirectamente como antioxidante xa que inhibe a acción dos metais como catalizadores dos radicais libres. Desta acción antioxidante derivase a sua importancia e interese coma axente que poida modular os procesos degradativos resultantes da oxidación do organismo do que derivan doencias dexenerativas como a demencia tipo alzehimer, a cegueira dos ancians e o envellecemento. O resveratrol tamén incrementa no cerebro os niveis existentes da enzima hemoosixenasa, que protexe dos danos cerebrais ás células nervosas protexendo ao cerebro dos danos producidos coma consecuencia dun derrame cerebral.

Anticanceríxeno. Os bebedores regulares e moderados de viño están menos suxeitos a padecer os distintos tipos de cancro (de próstrata, de mama e leucemia entre outros) que os abstemios.

Acción cardiovascular. Según a Asociación Americana de Cardioloxía os consumidores regulares e moderados de viño rebaixan nun 50% a probabilidade estadística de morrer por ataques cardíacos, sufrindo menos hospitalizacions debidas a patoloxias cardiovasculares.

Un consumo diario de menos de 40 gr. de alcohol en mulleres e 80 gr. en homes pode asociarse a unha menor probabilidade de sufrir disfunción cognitiva, según o Alcoholism Clinical and Experimental Research 2001.

Estudios comparativos de diferentes tipos de dietas, con e sen consumo moderado diario de viño, teñen determinado claramente como a dieta maditerránea (rica en verduras e fruitas) induce ao aumento da capacidade antioxidante protexendo polo tanto do dano oxidativo, namentras que a dieta occidental (rica en grasas) induce ao dano oxidativo. Cando a estas dietas se lles suplementaba con viño comprobouse que o seu consumo moderado previña do dano oxidativo inducido pola dieta occidental e conferia unha protección adicional na dieta mediterránea.

Os bebedores moderados teñen unha vida máis prolongada, ate un 18% máis longa, que o resto da poboación. Esta conclusión é sacada polo Archives of Internal Medicine dos seus meta-análises, ou sexa traballos que consisten na agregación e valoración combinada dos datos publicados nun amplo conxunto de estudios realizados por separado.

“A moderación no consumo é muito mellor para a saude das persoas que a abstención radical´´

Algunha da bibliografia consultada foi a seguinte:

“Efectos beneficiosos del vino sobre el sistema cardiovascular: nivel de evidencia científica´´. Ramón Estruch. Servicio de Medicina Interna, Hospital Clinic de Barcelona. ACE.Revista d`Enologia.

“El resveratrol del vino: ¿Una molécula anticancerosa?´´. Norbert Latuffe. Laboratorio de Biología Molecular y Celular, Facultad de Ciencias, Univ. de Borgoña.

“El vino, su composición y nuestros sentidos´´. Juan F. Cacho Palomar. Discurso de ingreso na Real Academia de Ciencias Exactas, Físicas, Químicas y Naturales de Zaragoza.

“Antioxidantes naturales. Impacto en la salud´´. Jose Manuel Cruz Freire. Master en Viticultura e Enoloxía, Facultade de Ciencias da Universidade de Vigo, campus de Ourense.

Filed under: viñodinámica by viticologo