o viticologo dos bagos

Estos dias invernais pasaron pola mesma copa, a única que aturou a selección natural que impón o ecosistema do meu piso para un exemplar da sua especie, albariños de duas adegas que mostran personalidades mui diferentes entre elas, como marcando os extremos da xeografia sensorial dos albariños das Rias Baixas, á beira do mar e á beira do Miño. A primeira que deixou os recordos da sua peculiar personalidade, e que nesta ocasión si remitian á sua terriña, foi a de Benito Santos. No seguinte capítulo tocaralle o turno á dos Viñateiros 3.

Congruenter Naturae Vivere

Vivir en conxunto coa natureza. Baixo esta máxima acubillase adega, viños, tarxetas de presentación e suponse que tamén a praxis do seu quefacer vitivinícola. A adega leva o nome do seu fundador e alma mater Benito Santos, cunha historia que está reflexada na sua web sucesoresdebenitosantos. Estamos falando do Salnés, de Curras-Vilanova de Arousa, dalgunhas viñas literalmente á beira do mar e doutras terriñas con solos e ubicacions especias. Na actualidade detrás dos seus viños atopase o asesoramento de Todd Blomberg, que despois de pasar por Zarate ten recalado nesta adega. O dia 3 de decembro fai unha presentación maridaxe dos viños na viñoteca do Casco Vello de Vigo Cabernet.

Terra de Cálago 2007 aparece coma unha brisa mariña que che deixa a cara, neste caso o padal, coa sensación salina do mar, detrás a fruita e a ortiga, fresco, non podia ser doutro xeito, saboroso e para o final un claro amargor. No nariz esta bocanada de aire salino enriba dunha praia cuberta de cunchas deixa paso, xa no interior, à terra cos frutais: albaricoque, manza e cítricos e as prantas. Co paso das horas e os dias quedanos a sensación de que cada dia adentrase unha legua máis mar adentro.

O Pago de Xoan da anada do 2007, dunha botella sen etiquetar, semella coma un charco mariño deixado polo descenso da marea entre as rochas, neste caso seria co recordo da caliza, flores muchas, mambrelo, infusión, ambiente outonal á beiriña do mar. Na boca é seco e salino, amargoso no final con fruitos secos, coma un albariño de albariza ou un fino albariñado.

Outros viños desta adega que esperan o seu momento son o Igrexario de Saiar 04 e o Pago de Bemil 05. Dos que espero unha personalidade semellante.

Hai dias nos que a tia de Bea, que acumula en si mesma noventa anos, retoma a elaboración das empanadas que lle deron fama culinaria, realmente nunca deixara de facelas, se acaso estas ocasions gardaban unha distancia temporal máis longa entre elas. Os que teñen probado un exemplar deste producto nacional, ou do Pais, para os máis light autóctono, saido das suas mans non esquecen o tacto crocante da sua masa aceitosa de sabor profundo mesturado co punto perfecto do producto que no seu caso ocupe o papel protagonista acompañado do seu secundario partener. O protagonista varia en función da época do ano e sobre todo da petición explícita dos interesados. Este domingo seguindo a unha densa sopa de pasta baseada nun caldo de fabas viscoso tiñamos unha brillante, desde o seu monocorde amarronado exterior, empanada de xoubas, habia tempo que as xoubiñas non asumian o papel estelar desta elaboración sublime. Normalmente esta empanada acapara toda a atención no escenario en que é degustada, fora este unha mesa protocolariamente montada, unha granítica nun parque forestal, enriba dun mantel nun prado ou nunha parada para repoñer forzas no medio dunha longa viaxe. O resto de pratos acaban sempre á sua sombra, esto acontece tamén co viño que ese dia o azar traia. Desta vez o azar fixo que uns dias antes tirara a rolla dun Schmitges Kabinet Von Roten Schiefer (ou do xisto vermello) do 2006 para unha cata e que esta mesma rolla volvera a acupar a sua posición orixinal pero asomando un par de cm por fora da boca da botella que non chegou a perder nen unha pinga deste riesling do Mittel Mosel de 9º. Tiñamos este domingo unha empanada de xoubas e varios viños para elexir, pero a un deles, que de entrada a miña imaxinación non o teria acordado coas xoubas, o azar puseralle un paso por diante dos demais, deixei polo tanto que os acontecimentos seguiran o seu azaroso destino que non era outro que xuntar as nosas xoubiñas co gusto dun riesling akabineteado. Comprendan que para os que pensamos que é un conto chino a historia da orixen alemana do albariño, á que alguns se aferran alineadamente, esta armonia … que carallo!, porque non, xa postos teño gardado para o proxima vegada un Sake que non sei.

O resultado acordou ou foi de acordo, dunha banda a aceitosa e salgada combinación saborosa da empanada de xoubas e da outra a estratexia docemente melosa, untuosamente graxa e acidamente fresca do Mosel-Saar-Ruwer coas suas ortigas, cítricos, fruitas amarelas, o floral leve e uns incipientes hidrocarburos en formación asomando por detrás.

Como non teño por costume fotografar pratos de comida pasouseme o detalle de rexistrar nunha imaxen ao coprotagonista desta entrada, dinme conta no último bocado, e con esta empanada o último é o derradeiro.

Houbo un tempo no que creiamos recoñecer a procedencia, distinguir a sua orixen ou diferenciar os viños das diferentes subzonas, fria terminoloxia regulamentaria esta, máis achegado a nos dicir viños de bisbarra e de parroquia, en pouco tempo de vila ou de terriñas-paraxes. Se esta distinción podia parecer doada cando a mesa estaba ocupada por Condados ou Rosais, cada un deles coa sua pegada característica, non o era tanto cando estabamos diante de monovarietais de albariño. Deseguido e sen transición vimonos inseridos nas ondas uniformemente reproducibeis de albariños coa mesma monótona cadencia, tomada/o, surfeada, o primeiro o resto era fotocopiar a mesma ficha de cata. Esta fase que en principio garantizaba a limpeza e a transparencia, o cristalino famoso, asi coma a conservación, que non lonxevidade, dos viños, rachando coa etapa de albariños artesanais ou da casa que ofrecian certa autenticidade porque a sua orixen é excelsa pero que deficientemente tratada acababa estragando unha grande proporción deles. Do mesmo xeito que agora na Rioja é a moda do deseño arquitectónico de adegas monumento, eiqui daquela fora a época da adega leiteiria, hixiénica e impoluta, creados así neste tipo de adegas máis preocupadas polo volume e a imaxen que pola calidade tivo o efecto de orixinar na mente, e na realidade, do consumidor a idea de que os albariños valian máis do que realmente ofrecian, sobre todo e iso é máis grave fora de Galiza

Máis logo, estos últimos anos foron un totum revolutum de anárquica confusión: viños excelsos, mediocridades varias, superproduccións algunhas, desaparecidos en combate outros, bos traballos do departamento de marqueting e ahí se queda a cousa noutros, nestas condicions atinar ben na elección do viño era fundamental para o disfrute e, se cadraba, a emoción, daba igual á terriña, subzona, podiamos atopar acidez alta no Condado ou superior grado no Salnés, toques salinos no Rosal e claramente florais en … quero dicir que se buscaba un albariño so ou acompañado doutras castes que satisfacera o padal e enchera o nariz con propiedade e fundamentos, a pegada da terriña particular non era unha prioridade. Agora esta pegada é e será xunto coa personalidade e carácter do bago de albariño, caiño, treixadura ou loureira, os piares nos que fundamentar un dos mellores viños brancos do mundo. Aire mariños, salinidade, bases graníticas, calizas ou de esquistos … E quén garantiza este gusto máis auténtico e achegado á terra e aos bagos? pois os pequenos elaboradores, antes de nada bos viticulturistas, e as pequenas adegas, algunha delas das que serian denominadas artesanais pero que coa mellor materia prima e agora si con máis coidado no seu trato e o uso sensato da técnica e dos diferentes depósitos son as que están en condicions de seguir ese sendeiro. Pero hai que creer nelo e imaxinar máis alá.

Ademáis, chegou a hora dos tintos.

Maria Fechoria presentanos algo mui interesante e novo no noso pais como é esta Art & Wine Gallery que conxuga viños de colección, arte e antigüidades relacionadas co mundo vitivinícola. Presentan unha serie de lotes mediante unha exposición que precederá á subasta. A exposición como non podia ser doutro xeito é no Pepe Vieira Camiño da Serpe do 7 de novembro ó sabado 13 de decembro, data na que se realizará a poxa.

 Máis información e catálogo on-line en María Fechoria

18/11/08

Duas versions de viños cantábricos, un coas características de seu e outro ó que se lle pegou o acento do lugar no que viviu un tempo. O primeiro, o Pesgos astur, acontece no límite da fraxilidade, un ser ó borde dun cambio de sexo, un viño no que a sede disfrazase entre o fácil beber e os recordos que nos vai deixando entre grolo e grolo, a concentración que outras dan nunha e única copa, por saturación instantanea, o Pesgos deixase sobar e querer-beber. Do segundo viño, o do síndrome de Estocolmo, non sei o que esperaba, seguramente calquera cousa menos o que os meus sentidos viron, uliron e degustaron. Este Picos roble non parece da mesma familia que o seu irmán máis xoven, ou sen carballo, con este xa tuvera contactos no 2006 e neste ano por duas ocasions. A primeira fora no seu lar, en Potes, no mes de setembro, no que tivo que asumir a responsabilidade de acompañar o cocido lebaniego que nos prepararon para que uns cantos montañeiros galegos, non puderon asistir todos, celebraramos o 25 aniversario de varias ascensions memorabeis para o noso disfrute e recordo, como a que seguramente foi o record, fora o ano 83, da ascensión con menor edade da Rabadá-Navarro, mítica via da oeste do Naranjo de Bulnes, daquela estos amigos: Antonio, Pepito, Llargu e Chepilla, que saen nesta foto do albúm de LLargu antes de coller o tren na estación de Vigo tiñan 17 anos.

o resto do grupo andabamos divididos entre varias cumes do macizo central e o espolon dos franceses no Peña Vieja.

O cocido foi magnífico, sobre todo despois dun dia pateando entre rochas, ainda que nestas alturas e despois de levar xa un par do noso cocido enriba non o boto de menos, e espléndido o Picos xoven do 2007, na mesma sigularidade que o gozado daquela co 2006  Picos 06

Pesgos 2006   elaborado por Bodegas del Narcea con mencia, verdejo tinto, albarin negro e carrasquin. O seu enólogo é o tudense Manuel Areal que tamén asesora a un feixe de adegas en diferentes zonas: Vinhos Verdes, Valpaços, Douro, etc.

Rubí case transparente con baias silvestres que parecen intensas, ameixa, florciñas, balsámico fino, finas ervas con aromas, fino mineral. Absolutamente ou radicalmente fresco e silvestre no nariz, despois sutilidades varias ate o infinitesimal. Boca transparente, equilibrio levitante. Antes de que calquer atrevido emita algunha sentenza sobre a sua fraxilidade deberia abrir os sentidos, adaptarse e ter en conta que é un viño para beber, se hai sede baixará non como a seda pero si como auga fresca de regato “cargada´´con recordos dunha mañanciña campestre co son da auga, os matos de baias, as flores adormiladas, todos esperando que as raiolas do sol nos fagan despertar os aromas.

Picos roble 2006 elaborado pola Compañia Lebaniega de vinos y licores en Cabarieza, Cabezón de Liébana, con Mencia das cepas máis vellas.

Presentase con diversos aspectos do carballo, fino e sen estridencias, pero madeira, coma un nubarrón que non deixa disfrutar dos cumios destos picos, ou unha densa neboa que vai cubrino o val, coa que me perdo e non sei onde estou, a cegas non me situaria nas suas praderias regadas polos limpos regatos que baixan dos altos macizos. O seu gusto é redondo, cremoso, con especias e fruita madura.

Acabo de chegar de As Nogais, pasan uns minutos das dez, saira as nove. So os que mañan temos que traballar ou os que tiñan obrigas familiares fumos os que osamos abandonar a casa rural onde nos reunimos e degustamos o menú de caza, que ben se portou o Pétalos co corzo e sobre todo co xabarín, perdendonos polo tanto a velada nocturna, supoño que cambiarian o ambiente musical, e o prometedor dia de mañan polos Ancares acompañados seguramente dun dia soleado, claro e nítido como foi hoxe. Foi unha entrañabel e divertida xantanza, a segunda para min, á que espero lle sucedan muitas máis con novos e atractivos escenarios. Certeiro e detallado resumen de Gourmet en: vii-xantanza_15.html

15/11/08

Bagos perfectos so poden dar un bo viño. Certamente tamén poden ser estragados na adega.

Un bago san coa sua axeitada madurez non é gratis, necesitase unha viticultura que prime a calidade e esqueza a productividade, se isto non é doado en zonas coas condicions para a producción en grandes volumes, ainda que a busquen e defendan a posibilidade de alcanzala mediante a viticultura de precisión e o manexo do cannopy (masa foliar), caso contrario ás nosas zonas vitivinícolas calramente deseñadas pola natureza para a excelencia, ademáis producir máis barato sempre haberá quen o faga, en realidade neste mundo vitivinícola a maioria das suas zonas pode producir máis barato e en máis cantidade ca nos. Que sentido ten logo os clons vigorosos, as podas productivas ou os abonos excesivos, evidentemente calquera menos a calidade.

Asi a todo dispoñer dunha viña na terriña propicia: solo, clima, orientación, altura, con castes autóctonas adaptadas a estas condicions e na sua mellor idade pero mal coidadas, ou ben coidadas cuns esplendorosos e prometedores bagos mais recollidos precipitadamente, non no seu estado óptimo, ou sen unha selección na viña e na adega cando as condicions dese ano non foron as mellores, supón estragar as suas posibilidades e non chegar máis alá.

Quen busque a expresión máxima e auténtica dunha terriña ten que esperar ós seus bagos, a que estes acumulen toda a potencialidade dos compostos que fan posibel que no seguinte paso desta busca do máis alá que é o viño este reflicta a terra, o froito e o seu clima, do mesmo xeito que deberiamos espera ó viño diante dunha copa, as prisas fannos perder matices, sensacions, a sua vida en evolución.

Esta formula aplicase cuns factores que aplicados con sentido común, e por suposto coa dose necesaria de creatividade, de arte, so poden dar como resultado viños puros, complexos, con personalidade propia, diferentes, concetración de matices sen adornos, con elegancia, cheos, finos, longos … poderiamos seguir asi con descripcions tan reales e ó mesmo tempo soñar e imaxinar outras máis alá …

Pero tampouco estamos descubrindo nada novo, nada que non tuvera acontecido noutras condicions e xeografias, o que por elas fixeron ainda esta fresco na memoria, poucos anos pasaron desde que o Priorat, Toro ou o  Bierzo eran calificados de rústicos, granelísticos e outros adxectivos descalificativos á velos convertidos en zonas máis que emerxentes xa consolidadas, ademáis das que tentan seguir os seus pasos coma Jumilla e outras varias. Partian dunha viticultura mal enfocada, desaproveitando as posibilidades que ofrecian as suas terras e castes para a elaboración de viños de calidade con identidade propia, irreproducibel noutros viñedos. O final do camiño a conclusión ven sendo a mesma, a ecuación que nunca falla: variedades autóctonas e viticultura que busque, en todas as suas labouras e ciclos, o mellor bago posibel, simplemente.

Venme a mente a “sabia´´ decisión dos técnicos de turno do Consello regulador da D.O. Ribeira Sacra de fomentar a prantación de tempranillo, feito máis relacionado coa búsqueda do impacto comercial pola sona desta variedade que coa mellora da calidade, so tiñan que mirar un chisco máis abaixo, en Monterrei, onde esta caste, arauxa, si que ten arraigo pero que nin tan sequera aqui orixina os mellores viños.

Lévedos que garanten un gusto uniforme anada após anada, imposición clonal que destrua a diversidade, que diferencia ten esto coas industrias alimentares de encefalograma plano, ou capacidade cero para sorprender e namorar, monotonia continua e permanente. Este auténtico traballo de I+D+i deberia estar na selección de cepas, como se podan e fertilizan, adaptadas a estructura física e ó mesoclima de cada viñedo.

Claro que reducindo a producción aumentarán os prezos, e deseguro que dalguns destes viños so coñeceremos o que veamos en fotos ou o que leamos, que o seu pequeno número de botellas so dará para que uns poucos disfruten del, pero esta pequenisima minoria fai de altofalante, de foco de atracción e de imitación. De todos os xeitos nestas alturas o mercado e a cultura enolóxica do consumidor xa empezan a estar entrenados para asumir estos cambios, porque resulta evidente que supón un maior disfrute e gozo para os sentidos e o espirito, ademáis do progreso económico para as suas xentes e de reputación e sona para unha zona.

O inasumibel é que cos nosos mimbres o que domine sexa a elaboración dun producto común e masificado, sen dexesos de chegaren máis alá.

no num.1333 de A Nosa Terra

Guímaro, despois de pedir uns minutos para tomar aire, ensina con xenerosidade o carácter das sua personalidade aromática que basicamente se asenta en tres piares evidentes coma son a fruita vermella, a máis doada de apreciar, tamén con nitidez descansa no aire mineral que nos remite o solo e a pedra, no seu caso xisto, e nun floral azulado coma o aroma máis perfumado que de cando en vez asoma entre os anteriores máis estabeis. Se o seu nariz cumple as espectativas dun mozo coma el da Ribeira Sacra, a sua boca anuncia os novos tempos que para esta denominación asoman en exemplares coma o Guímaro, seguramente con máis alardes nos seus irmaos maiores o “Guímaro Barrica´´ e  o “El  Pecado´´, anuncio que fala de volumen con certa potencia contida pero sen agarrarse no seu paso, para que no final fique unha sensación fresca na boca cun relatorio de todos os aromas denantes aspirados.

A adega que elabora este mencia do 2007 que anda polos 7 €, sita en Santa Cruz de Brosnos no concello de Sober, é propiedade de Pedro Rodrigues Perez, como enólogo a seguir o dia a dia dos viños e das viñas ten a Luis Buitrón e como ideólogo, ou artista lanzandose a crear, o xa famoso Raúl Perez. Este ano ficará marcado nos anais desta adega xa que ós algoritmos de Robert Parker ubicaron o viño que Raúl Perez elabora nesta adega no tinto galego con maior pontuación en calquera guia desde que estas existen.

A ideoloxia de Raúl Perez atopa en Galiza as sete ou oito castes adaptadas ós seus terreos e climas, algo polo que según él suspirarian muitas zonas, a partires das que crear viños que extraen das suas castes e terriñas a máxima expresión, para elo hai que esperar ó bago de uva, sen prisas, como se espera ó viño na copa, ou deberia.

Alá, no Cima Corgo, entre Pinhao e Sabrosa, elevase, como todo alí, no Douro, suspendendose en levitación permanente entre rio e ceo, a Quinta Nova da Nossa Senhora do Carmo. Esta quinta propiedade dos Amorim é recoñecida máis que polos seus viños, uns máis na numerosa fornada dos viños superiores durienses, polo seu grande atractivo enoturístico. O relatorio da sua oferta podese apreciar na enorme cantidade de referencias que existen escribindo o seu nome no buscador. Caudalie vinotherapie, restaurante, wine bar, tenda, piscina abalconada sobre o rio, parque de xogos infaltil, museo do aceite, capela, e múltiples actividades de ocio relacionadas co viño e a viña. Supoño que por iso ten recibido merecidamente  o “Best of Wine Tourism Award 2008´´

Gozando do Douro e desta quinta estuveron Luis e Ruth, artistas agrónomos que deseñaron o contorno verde do Pepe Vieira Camiño da Serpe, e gracias a eles eu disfrutei deste 3 Pomares rosado do 2007. Elaborado con touriga nacional na adega da quinta o seu nome fai referenza ós pomares do século XVIII que se atopan inseridos nas 85 hectáreas de viñedo das 120 que abangue a quinta. Son o Pomar das Laranjeiras, o Pomar de Africa con nespereiros, e o Pomar do Marco Pobalino composto por pomares de figueiras.

Saindo da confortabel room cando se acerca o solpor, entre o luminoso e branco mediodia extendendose ate o vaporoso sopor do após xantar e denantes da noite negre ou tinta as veces salpicada de rouge ou red, vermellos do oeste anunciadores dun mañan caluroso. Coincidindo con este momento rosé da fuxida solar  os primeiros pasos da andaina dos tres pomares son sobre a mullida erva humedecida pola rega que despois de deixar o verdor máis seco do seto fronteirizo co arranque do camiño nos van levando xistosamente polos socalcos de viñedos, con algunha oliveira perdida entre tintas e tourigas. Se pechasemos os ollos á maneira dunha cata a cegas recoñeceriamos a proximidade do Pomar de Africa polas primeiras vagas do amarelo aromático rachando a sucesión dos tonos verdosos, máis adiante o afigueirado Pomar do Marco Pombalino tomamolo de esguello apreciando asi levemente a sua impronta aromática, acercabase a escuridade, o tempo dos tintos, por iso despois de tomar folgos para a volta impregnados polo doce frescor cítrico do Pomar das Laranjeiras, voltamos polo mesmo camiño e as mesmas sensacions xa co sol atenuando as cores no seu marchar outro dia máis. Nesta andaina os tragos foron frescos e saborosos co gusto longo e nítido dos pomares.

5/11/08

A familia dos albariños que Rodrigo elabora na sua pequena adega de Meaño, Forxas do Salnés, espero que me desculpe por galeguizar o seu nome, completase por abaixo, se nos fixamos no seu prezo, co Bastión de la Luna. Os Leiranas, con e sen barrica, son uns albariños para deleitar o padal, o espirito e o intelecto, calquera dos anteiores estados satisfai as suas expectativas en cada grolo, en cada aspiración, en cada pensamento ou en cada ensoñación.

Por máis básico que fora e coñecendo as obras do seu creator sabia que este albariño, do 2006, tiña que ter algo entre os seus aromas, cores ou sabores. E asi foi. Para ir directamente ó gran, neste caso ó bago xa fermentado, o Bastión de la Luna viaxa nos seus aromas máis alá, se cadra deica a lua, lonxana, á que so se chega con tempo, viaxa entre sensacions deliciosamente florais, agradavelmente frutais, con ese toque lixeiramente escarchado, diversa e complexa adornada de ervas con aromas, aromas de tocador … a sua cor con reflexos de atardecer termina por envolver ese aire de elegante decadencia, á que ainda lle fica tempo por evoluir. Na boca é suave equilibrado e fresco.